OCR:ed block content:
Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. 0 p ge
richt 8 Aug. 1837. Aanvankelijk was zij gevestigd te Amsterdam en
sedert Juni 1920 te Utrecht. Doel: lo. exploitatie van spoorwegen
volgens overeenkomst met den Staat, 20. aanleg en (of) exploitatie van an-
dere spoorwegen en van tramwegen ; 30. uitoefening van het transportbedrijf
anders dan per spoor- of tramweg en van aanverwante bedrijven; 40. exploi-
teeren van, oprichten van, of deelnemen aan ondernemingen. Krachtens de
op 25 Nov. 1916 tot stand gekomen overeenkomst met de Mpij. tot Expl. van
Staatsspoorwegen, wordt het bedrijf der H.IJ.S.M. voor den duur dier over-
eenkomst uitgeoefend door gemeenschappelijke rekening der beide mpijen.
Voor bijzonderheden omtrent deze overeenkomst zie men jaarg. 1921 en
vorige, in welke jaargangen eveneens zijn opgenomen de mededeelingen
omtrent de vordering der spoorwegen en de garantie
der Regeering gedurende de mobilisatie in 1914-1919 (over-
eenkomst 12 April 1915). In de Alg. Verg. van aandeelhouders van 11 Dec. .
1920 werd tot een nieuwe overeenkomst met den Staat besloten, welke
overeenkomst in 1931 werd gewijzigd. Bij de totstandkoming dezer over-
eenkomst werden de kapitalen der beide Spoorwegmpijen. vergroot. Voor de
meest belangrijke bepalingen der overeenkomst zie men onder S.S. elders
in dit deel. Commissarissen: der beide mpijen .: Mr. Dr. G. v. d.
Meulen*, Jhr. Mr. Ch. J. M. Ruys de Beerenbrouck, J. Gelderman,
Prof. Mr. W. A. Bonger*, Mr. Dr. A. van Doorninck*, J. van Hasselt, Mr.
F. I. J. Janssen*, Mr. J. B. Kan*, Dr. A. G. Kroller, Mr. R. J. H. Patijn,
Mr. Dr. C. J. H. Schepel* en Th. M. Th. van Welderen Baron Rengers.
Met *) zijn aangewezen door de Regering. Directie: (der beide
maatschappijen) : Ir. E. C. W. van Dijk en Mr. H. van Manen. De mpij.
controleert een aantal kleinere mpijen., welker lijnen meestal door haar ge-
exploiteerd worden, door aandeelenbezit. Een specificatie van het aantal
K.M. in exploitatie vindt men in het eerste tabelletje hieronder. Het
aantal K.M. in medegebruik was ulto 1921 252.168 is sedert niet meer opge-
geven, doch vermoedelijk weinig of niet veranderd. De maatschappij
heeft hare eigen spoorbanen sedert 1920 'door aankoop van een
zevental bestaande lijnen uitgebreid. De laatste aankoopen van spoor-
wegen betroffen de begin 1922 gesloten aankoopen der lijnen Nij-
megen-grens in 'de richting Kleef, van de Nijmeegsche Spoorweg Mpij.
en de lijn Rotterdam-Haag-Scheveningen van de Zuid-Holl. Elec. Spoor-
weg Mij., 1 Januari 1925 den Haarlem-Zandvoort Spoorweg, 1 Juli 1925
de lijn Almelo-grens van de Spoorwegmpij. Almelo-Salzbergen en op
1 April 1928 de lijn Enschede-grens (7.4 K.M.) van de Ahaus-Enschede
Spoorweg Maatschappij. Van de meeste dezer maatschappijen was reeds een
zeer groot aantal aandeelen in het bezit van de H. IJ. S. M. Een
aantal zelfstandig beheerde Tramweg Maatschappijen in Nederland wordt
eveneens door aandeelenbezit gecontroleerd (zie rubriek Tramweg Maat-
schappijen). Op 1 Januari 1926 werd de lijn Zutphen-Winterswijk van
de Nederlandsch Westfaalsche Spoorweg mpij., door den Staat genaast, de
lijn bleef als voorheen bij H. S. in exploitatie. Autobusbedrijf.
Op 31 Mei 1927 werd opgericht de Algemeene Transport Onderneming
(A. T. O.) te Utrecht met een kapitaal van f 1.000.000, waarvan geplaatst
f 200.000 bij de oprichters, nl. de H. S. en de S. S. elk de helft. Doel is het
uitoefenen van het transportbedrijf en andere ondernemingen, het personen-
en goederenvervoer betreffende. In 1927 werd door deze mpij. een autobus-
bedrijf in werking gesteld. De A. T. O. zal voorloopig de bestel- en afhaal-
dienst der fa. Van Gend & Loos overnemen en vermoedelijk op den duur