Page 888 in yearbook 1907

Page 888 in yearbook 1907

Page Block

Scanned page

Yearbook Vol. Seq P.no Type Size File
1907 vanoss_1907 888 782 content 1966 × 2493 1907/6002

Blocks on this page 0

No blocks have been marked on this page.

Page content 69

13351 782 PETROLEUM-MAATSCHAPPIJEN (Nederland en Koloniën).
13352 prijs van geraffineerd product kon gepaard gaan. Netto winst f 70.777. - 1894:
13353 De vooruitzichten der mpij. werden gunstiger; nieuwe olievelden werden ontdekt.
13354 De productie, begin 1892 20.000 units per maand bedragende steeg tot 100.000 units
13355 per maand. Ook in den politieken toestand kwam een zeer gunstige verandering;
13356 aanvallen van Atjehers vonden niet meer plaats. De toestand der petroleummarkt
13357 was wederom ongunstig. De prijs van ruwe olie werd door de Standard Oil Co.
13358 zooveel mogelijk gedrukt. Van de bijproducten verkreeg de mpij. nog geen in-
13359 komsten, doch begon zich daarvoor eene markt te ontwikkelen. De heer Kessler
13360 achtte het in het belang der mpij. over te gaan tot den bouw van tankinrichtin-
13361 gen en tankschepen. - 1895: In Januari keerde de heer Kessler naar Nederland
13362 terug, en werd de heer Jhr. H. Loudon als hoofdadministrateur in Indie aange-
13363 steld. De mpij. verkreeg van den sultan van Langkat een nieuwe concessie („Aroe-
13364 baai",) groot 60.000 bouws. De productie nam toe, en „het afzetgebied van (de
13365 olie) werd weder uitgebreid, teneinde het product zooveel mogelijk over een groot
13366 aantal markten te verdeelen". Uitsluitend voor aandeelhouders was op 6 Septem-
13367 ber de inschrijving op de nog in portefeuille zijnde f 500.000 aandeelen opengesteld
13368 ad 150 pct. Het agio werd gereserveerd en daaruit besteed een zoodanig bedrag als
13369 voor ¿ van het op deze nieuwe aandeelen over 1895 uit te keeren dividend benoodigd
13370 was; } werd uit het winstsaldo van 1895 gekweten. - 1896: „De toename der
13371 productie in dit jaar was aanzienlijk (1.851.512} units tegen 1.334.249 units in 1895)
13372 en zou nog grooter geweest zijn, als niet in Augustus een zware brand een gedeelte
13373 der raffinaderij had beschadigd." De mpij. verkreeg van den sultan van Langkat
13374 concessie tot mijnontginning (Concessiën „Besitang", 12.000 bouws, en „,Boekit Mas"
13375 50.000 bouws), voor den tijd van 75 jaren. Op de Concessie Boekit Mas werd in 1896
13376 met den bouw eener nieuwe, grootere, raffinaderij begonnen. Te Hongkong en
13377 Shanghai, beide groote markten voor het product, werden tankinstallatiën inge-
13378 richt. Voor transport van olie in bulk werd met den bouw van twee kleine tank-
13379 schepen begonnen. In verband hiermede besloot de aandeelhoudersvergadering van
13380 26 November 1896 tot vergrooting van het kapitaal tot f 5.000.000 en werden 700 aan-
13381 deelen ter inschrijving aangeboden en door aandeelhouders alle genomen à 370 pct.
13382 + 70 pct .; teneinde daaruit op deze stukken hetzelfde dividend te voldoen als over
13383 de reeds geplaatste f 2.300.000 aandeelen. Het dividend over 1896 bleek later geen
13384 70 doch 463 pct. te bedragen. Uitgegeven werd voorts à pari een 43 pcts. obligatie-
13385 leening ad f 1.500.000 (geautoriseerd f 3.000.000). - 1897: De productie vermeerderde
13386 van 1.851.512} units tot 4.564.987 units; de petroleummarkt was minder gunstig.
13387 Verschillende tankschepen werden gecharterd en gekocht. In Engeland werd den
13388 bouw aanbesteed van een groot tankschip: De Sultan van Langkat. De beschikking
13389 over tankschepen stelde de mpij. „in staat een grootere markt te openen voor het
13390 zware bijproduct, dat als vloeibare brandstof groote waarde heeft." Definitieve
13391 vergunningen in Tamiang werden afgesloten, om met exploitatie te kunnen be-
13392 ginnen zoodra deze terreinen geheel voor de particuliere industrie zouden worden
13393 opengesteld. Wegens de uitbreiding aan het bedrijf gegeven, werd - onder veel
13394 critiek in de pers, die meende dat de kapitaalsvergrooting te snel ging - in Sep-
13395 tember overgegaan, tot uitgifte van de nog in portefeuille zijnde f 2.000.000 aan-
13396 deelen tot den koers van 390 pct. + 60 pct., teneinde daaruit te voldoen ¿ gedeelte
13397 van het dividend over 1897, dat op deze 2000 aandeelen zou worden betaald. -
13398 1898: In Februari kwam de tweede raffinaderij (te Besitang) in werking. „De
13399 verzending van de geraffineerde olie in tankschepen naar de voornaamste mark-
13400 ten is veel voordeeliger dan de vroeger gebruikelijke verzending in blikken, die
13401 verder in kisten waren verpakt." Te Calcutta werd een tankinstallatie opgericht.
13402 In April 1898 kwam het bestuur met statutenwijzigingen tot de aandeelhouders.
13403 Het bestuur wees er n.l. op dat de mpij. thans „tot zoo groote ontwikkeling was
13404 gekomen, dat zij in staat was om de hand te reiken en steun te geven aan hen,
13405 die met haar willen samenwerken tot behartiging van gemeenschappelijke belan-
13406 gen, maar ook om de concurrentie vol te houden tegen hen, die haar zouden wil-
13407 len verdringen." Hiervoor moest dus de gelegenheid worden afgesneden om door
13408 opkoop der aandeelen de heerschappij over de mpij. te verkrijgen. Het bestuur
13409 stelde voor tot uitgifte uitsluitend aan door dit college aan te wijzen Nederlandsche
13410 personen, van f 1.500.000 preferente aandeelen, en statutair te bepalen „dat geen
13411 besluiten tot wijziging der statuten, daaronder begrepen die tot ontbinding en liqui-
13412 datie, zonder de medewerking van preferente aandeelhouders effect kunnen heb-
13413 ben." Vrees tot overheersching door de Standard Oil Co. (die toentertijd pogingen
13414 deed om de „Moeara Enim” te absorbeeren, zie deze) gaven tot deze voorstellen
13415 aanleiding, die - niettegenstaande de heftige tegenkanting, en de indiening van
13416 voorstellen door een commissie uit aandeelhouders, welke ook een vastlegging der
13417 onderneming in Nederlandsche handen beoogden maar op andere wijze, - in de
13418 op 4 Juni 1898 gehouden vergadering van aandeelhouders met overgroote meerder-
13419 heid (2123 tegen 325 stemmen) werden aangenomen. - In Juni 1898 bedroeg de pro-