Page 953 in yearbook 1918

Page 953 in yearbook 1918

Page Block

Scanned page

Yearbook Vol. Seq P.no Type Size File
1918 vanoss_1918-19_domestic 953 885 content 1747 × 2452 1918/27994

Blocks on this page 0

No blocks have been marked on this page.

Page content 69

The raw OCR output of this page, line by line.
24089 PETROLEUM-MAATSCHAPPIJEN. 885
24090 in dit opzicht nog belangrijk grooter resultaten te verkrijgen zijn, indien de voor-
24091 naamste gegadigden wat meer oog hadden voor de noodzakelijkheid van overleg
24092 in deze moeilijke tijden. De schaarschte aan petroleumproducten, die op sommige
24093 plaatsen blijkt te bestaan zou, bij meer samenwerking, niet of althans in veel
24094 geringer mate aanwezig zijn. Veel scheepsruimte werd onnoodig verkwist. Als een
24095 voorbeeld wezen wij b.v. op het vervoer door de Amerikaansche Petroleum Maat-
24096 schappijen van benzine uit Amerika naar de Philippijnen. Terwijl vlak in de buurt
24097 in Nederlandsch-Indië overvloed van benzine was en niettegenstaande er in Amerika,
24098 volgens de eigen bewering der genoemde maatschappij, een tekort aan benzine
24099 dreigde, ging zij er toch toe over, ten koste van een vele malen langere reis,
24100 de Philippijnen van Amerika uit te voorzien. Daardoor werd niet alleen in een
24101 bepaald land kunstmatig schaarschte, met daaraan gepaard gaande prijsverhoging
24102 in het leven geroepen, doch werd bovenal de toch al geringe scheepsruimte op hoogste
24103 ondoelmatige wijze benut, zodat elders door tekort aan scheepsruimte weer niet
24104 kon worden aangevoerd wat noodig was. Dit voorbeeld is slechts een uit vele. Zoo
24105 zouden wij o.a. nog kunnen vermelden de in dezen tijd niet verdedigbare handel-
24106 wijze om in sommige landen de voorraden ver boven de normale behoeften op te
24107 voeren, waardoor èn verdeeling der beschikbare producten èn de aanwending der
24108 beschikbare scheepsruimte op ondoelmatige wijze plaats heeft. Het is buiten twijfel,
24109 dat bij doelmatige samenwerking van de voornaamste maatschappijen er nog ner-
24110 gens een tekort aan petroleumproducten zou behoeven te zijn en dat de prijsstijging
24111 in sommige landen binnen veel matiger grenzen had kunnen blijven. Onzerzijds is
24112 de wensch tot zoodanige samenwerking geuit en wij hebben haar, ten algemeenen
24113 nutte, mogelijk trachten te maken door onzen voornaamsten concurrent voorstellen
24114 te doen tot het ten volle gebruik maken van de geografische ligging der productie-
24115 centra ten opzichte van de landen van verbruik. Wij verklaarden ons daarbij bereid
24116 om, indien daaruit een voorsprong voor ons mocht ontstaan, nergens, waar zulks
24117 het geval mocht zijn, daarvan gebruik te zullen maken en mitsdien ons percentage
24118 in den omzet in een bepaalde streek nergens te zullen verhoogen. Bovendien boden
24119 wij de beschikking aan over 100.000 ton (overeenkomende met circa 20 scheepsladin-
24120 gen) van onze kerosine - zonder eenige vergoeding terug te geven binnen 6 maanden
24121 na het einde van den oorlog - voor het geval de Standard Oil Company in het
24122 verre Oosten voor een tekort aan stocks mocht komen te staan. Tot ons leedwezen
24123 mochten wij er niet in slagen de andere partij bereid te vinden om in dezen ook
24124 in het algemeen belang gewenschten zin werkzaam te zijn. Daardoor is de besparing
24125 aan scheepsruimte niet zoo groot geweest als het geval had kunnen zijn, al heeft
24126 de dringende macht der omstandigheden in die richting toch wel eenige verbetering
24127 gebracht. Naast de belemmering in het scheepsverkeer valt voor ons bedrijf als
24128 nadeelig gevolg van den oorlog vooral nog te wijzen op de onmogelijkheid om
24129 sommige waardevolle olievelden gedurende den oorlog tot ontwikkeling te brengen.
24130 Met name geldt dit van ons bedrijf in Mexico, dat voor de toekomst veel belooft, doch
24131 waar wij gedurende den oorlog nagenoeg geen gelegenheid tot uitvoer hebben gehad
24132 en waar wij mitsdien de productie ten zeerste moesten beperken. Ook ons gestadig
24133 aangroeiend bezit van vreemde muntsoorten is geen onvermengd genot. Vooral het
24134 trekken van ponden sterling en van dollars naar Nederland levert een aanzienlijk
24135 verlies op, vergeleken althans bij den normalen koers. Naast de nadeelen, die ons
24136 bedrijf - zooals boven in het kort werd uiteengezet - van den oorlog ondervindt,
24137 valt toch ook op een voordeel te wijzen, dat mede aan den oorlog zijn ontstaan
24138 dankt en in de toekomst, zoo niet alle voorteekenen bedriegen, gehandhaafd zal
24139 blijven. Het is gelegen in de vervanging van kolen door vloeibare brandstof. Zij
24140 die door het gebrek aan kolen daartoe gedwongen, tot het gebruik van vloeibare
24141 brandstof zijn overgegaan, zijn thans van de daaraan verbonden voordeelen zoozeer
24142 doordrongen, dat zij niet licht tot het gebruik van steenkool zullen terugkeeren.
24143 De opgedane ondervinding zal blijken meer te hebben uitgewerkt dan de brochures
24144 en vertoogen sedert een 10-tal jaren tot eventueele consumenten gericht. Een der
24145 belangrijkste voordeelen aan het gebruik van liquid fuel verbonden, is de besparing
24146 op het personeel in de machinekamer, en het nijpend gebrek aan mannelijke
24147 werkkrachten na den oorlog, zal er stellig toe bijdragen, dat de scheepvaart die
24148 mogelijkheid van besparing blijvend zal benutten. Ook het in de laatste jaren zeer
24149 toegenomen gebruik van landbouwwerktuigen, door petroleumproducten gedreven,
24150 waardoor mede veel arbeidskracht wordt uitgespaard, zal ongetwijfeld op den duur
24151 nog grooter worden. De uitkeering van aandeelen door de Astra Romana, als ge-
24152 deeltelijk dividend over 1915, kon tengevolge van de tijdsomstandigheden nog niet
24153 plaats hebben. Uitbreiding van ons aandeelenbezit in andere maatschappijen had
24154 gedurende 1917 niet plaats.
24155 Nederlandsch-Indië. Nieuwe vergunningen tot het dcen van mijnbouwkun-
24156 dige opsporingen werden in het afgeloopen jaar niet verleend. Op 31 December 1917
24157 waren nog 29 concessie-aanvragen in behandeling. In het begin van 1918 werden