Page 1109 in yearbook 1925

Page 1109 in yearbook 1925

Page Block

Scanned page

Yearbook Vol. Seq P.no Type Size File
1925 vanoss_1925_domestic 1109 1059 content 1365 × 2364 1925/43150

Blocks on this page 0

No blocks have been marked on this page.

Page content 77

30679 PETROLEUM-MAATSCHAPPIJEN. 1059
30680 Fransche petroleumpolitiek, welke leidde tot de oprichting van een andere orga-
30681 nisatie (de Compagnie française des Pétroles), aan wie men thang
30682 de voordeelen bedoelt toe te kennen, door de Regeering langs diplomatieken weg
30683 op petroleumgebied verkregen. En aangezien ook de exploraties op Fransch ge-
30684 bied, welke door de Société pour l'Exploitation (in Marocco, Tunis, Madagascar
30685 en Caledonië) waren ondernomen, nergens voldoende resultaten hadden opgeleverd,
30686 begreep men dat de maatschappij haar reden van bestaan had verloren en werd
30687 in den aanvang van 1924 besloten tot hare liquidatie.
30688 De groote vermeerdering van onze productie beteekende overigens nog aller-
30689 minst een daarmee ook maar eenigszins overeenkomende toeneming onzer winsten.
30690 Er werd te veel olie voortgebracht; er was overproductie, d.w.z. de consumptie
30691 hield daarmede geen gelijken tred, de voorraden zoowel van de ruwe olie als van
30692 de bereide producten hoopten zich op en in de lente kreeg men een ontzaggelijken
30693 val in prijzen te aanschouwen, die pas tegen het einde des jaars tot staan kwam.
30694 Dubbel te betreuren was die overmatige werkzaamheid in de voortbrenging, omdat
30695 zij in verschillende landen leidde tot een overhaaste en daardoor zeer verspillende
30696 wijze van exploitatie. Dit is met name het geval in die olie-districten, waar de
30697 eigenaar van den bovengrond het recht op de ondergrondsche olie-voorraden heeft
30698 en dus uit den aard der zaak vele houders van betrekkelijk kleine terreinen met
30699 elkander concurreeren in een koortsachtigen drang het kostbare product te be-
30700 machtigen vóór het door den buurman is weggehaald. Het overmijdelijke gevolg
30701 hiervan is eene irrationeele winnings-wijze, welke in ernstige gevallen zelfs tot
30702 roofbouw leidt. Dit geldt zonder twijfel voor die velden in de Vereenigde Staten,
30703 waar het terreinbezit zeer versnipperd is en waar men, om draineeren van de
30704 olie uit eigen terrein door concurreerende buren te voorkomen, in vele gevallen
30705 een afdoend onderzoek van minder belangrijke olielagen moet achterwege laten
30706 en aan het afsluiten van schadelijke water-horizonten niet voldoende aandacht
30707 kan schenken. Dat bij zulk een koort achtige jacht bij het boren naar en de
30708 exploitatie van olie belangrijke hoeveelheden van deze vloeistof en vooral ook
30709 van gassen, die bij een meer bedaarde werkwijze hadden kunnen worden gewon-
30710 nen, verloren gaan, is vanzelf sprekend.
30711 Gelukkig kan men tegenover die verkwisting op sommige terreinen een grooten
30712 vooruitgang in de opsporings- en winningsmethoden stellen. Dit geldt vooral in
30713 Californië, waar b.v. het boor- en winningsbedrijf in de laatste jaren eene
30714 buitengewone vlucht heeft genomen en putten van 5000 voet en meer in een
30715 vroeger ongekenden korten tijd voltooid worden en in het eertijds zoo ruwe olie-
30716 bedrijf een wetenschappelijke geest zijn intrede heeft gedaan, welke zijn goeden
30717 invloed op alle onderdeelen daarvan uitoefent. Dit vormt nauturlijk een gelukkig
30718 tegenwicht tegen de nadeelen der bovengenoemde bandelooze concurrentie. Want
30719 waar de reserves, die de wereld aan vloeibare aardolie bezit, niet onuitputtelijk
30720 zijn en naar allen schijn geen zeer lange reeks van jaren in het snel klimmende
30721 verbruik ervan zullen kunnen voorzien, is iedere verspilling bedenkelijk. Zoolang
30722 de wetten intusschen toelaten dat iedere houder van zelfs het kleinste terrein,
30723 dat exploiteert precies zooals hij wil, zal daarin geen verbetering komen. Hoewel
30724 wij gevoelen hier een zeer moeilijk en kiesch onderwerp te hebben aangeraakt,
30725 waarbij het initiatief uit den aard der zaak zou moeten uitgaan van de betrok-
30726 ken landen zelf, meenden wij met het oog op het overwegend belang der zaak
30727 deze opmerkingen niet te meeten achterhouden. Overigens spreekt het van zelf,
30728 dat wij nimmer voorstanders zouden zijn van eene wetswijziging waarbij eenmaal
30729 verkregen rechten niet werden geëerbiedigd.
30730 Een land, dat stellig niet het verwijt kan treffen zijn olie-voorraden te ver-
30731 kwisten, is Nederlandsch-Indië. De gelukkige omstandigheid, dat aldaar
30732 de ondernemingen in slechts enkele handen zijn en de concessies van zulk een
30733 omvang, dat geen sprake kan zijn van het elkander afhandig maken van olie
30734 onder den grond, heeft gemaakt dat roofbouw er geheel onbekend is. Nadat de
30735 terreinen behoorlijk zijn geëxploreerd, geschiedt de exploitatie naar alle regelen
30736 der kunst: water wordt zooveel mogelijk afgesloten, ook minder rijke olielagen
30737 worden ontgonnen, ontsnapping van het kostbare gas, waar doenlijk, voorkomen.
30738 Tot zoover dus niets dan goeds. Doch al te groote bedachtzaamheid of beslui-
30739 teloosheid bij de Regeering met betrekking tot de te volgen petroleum-politiek,
30740 heeft er toe geleid, dat nu al tal van jaren geen enkel nieuw olieterrein in
30741 exploitatie is gekomen. Met uitzondering dan van de Djambi-velden, over wier
30742 bestemming men, onder vermoedelijk zeer overdreven indruk van hunne belang-
30743 rijkheid, tientallen van jaren heeft gedelibereerd. Nog steeds echter wachten
30744 verschillende andere gebieden, die stellig niet minder waard zouden zijn om in
30745 exploitatie te worden gebracht, op een regeeringsdaad, die zulks mogelijk zal
30746 maken. Dat het daartoe maar niet schijnt te kunnen komen is zeer betreurens-
30747 waardig. Onder de middelen om den opbloei van het bedrijfsleven in Neder-
30748 landsch-Indie te bevorderen, noemde de Gouverneur-Generaal nog laatstelijk in
30749 zijn in Mei 1922 gehouden rede tot opening van den Volksraad ook de exploitatie
30750 van de rijke hulpbronnen des lands door gemengde bedrijven, staatsexploitatie,
30751 concessies of andere contracten, doch in de sedert verloopen jaren heeft men wat
30752 petroleum betreft zelfs geen begin van uitvoering van dat schoone denkbeeld
30753 gezien. Men is op dit gebied op het doode punt geraakt. De Nederlandsch-
30754 Indische Mijnwet, zooals zij sedert 1918 luidt, laat geen verkrijging van nieuwe
30755 petroleumvelden toe anders dan in staats-exploitatie of na verkregen goedkeuring